Canon EOS R – “Phát súng” full-frame đầu tiên hiện có còn đáng mua?

Ra mắt vào cuối năm 2018, Canon EOS R mang sứ mệnh lịch sử: Mở đường cho kỷ nguyên mirrorless full-frame của Canon với ngàm RF hoàn toàn mới. Thừa hưởng cảm biến 30.3MP từ huyền thoại DSLR 5D Mark IV, EOS R từng là cái tên khiến giới nhiếp ảnh tốn không biết bao nhiêu giấy mực.

Tuy nhiên, là thế hệ đầu tiên mở lối cho một hệ sinh thái, chiếc máy này không tránh khỏi những thử nghiệm mang tính táo bạo nhưng đầy tranh cãi. Gần một thập kỷ sau, khi hệ sinh thái ngàm RF đã trưởng thành với những “quái thú” thế hệ mới, liệu “lão tướng” Canon EOS R có còn là một lựa chọn khôn ngoan cho các nhiếp ảnh gia?

Sự xuất hiện của EOS R đem đến một bước nhảy vọt về công nghệ thấu kính nhờ đường kính lớn và tiêu cự ngắn của ngàm RF. Nhưng để sở hữu những trải nghiệm full-frame đầu tiên đó, người dùng lúc bấy giờ phải chấp nhận những đánh đổi gì?

Dưới đây là Máy Ảnh Hoàng Tô với bài viết về máy ảnh này từ góc nhìn đương đại.

Thiết kế và hệ thống điều khiển

Thiết kế Canon EOS R

Thay đổi lớn nhất của EOS R so với các dòng DSLR truyền thống của Canon chính là sự tối ưu về kích thước nhưng vẫn giữ được tính công thái học tuyệt vời – lợi thế không thể nào chối cãi được. Phần grip dày và sâu, cảm giác cầm nắm cực kỳ thoải mái, ôm tay và chắc chắn. Máy ảnh cân bằng hoàn hảo kể cả với các ống kính dòng L to nặng như RF 24-70mm f/2.8L hay RF 50mm f/1.2L.

Canon EOS R có trọng lượng ~660g (gồm pin và thẻ nhớ), phần khung làm bằng hợp kim magiesium, có khả năng chống chịu thời tiết đáng tin tương tự như EOS 6D Mark II. Nó an toàn để cùng bạn tác nghiệp trong những môi trường khắc nghiệt.

Hệ thống điều khiển máy ảnh

EOS R vẫn còn vẻ ngoài đặc trưng của dòng máy ảnh Canon DSLR và thon gọn như các mẫu EOS 5D. Tuy nhiên do không gian bị hạn chế, nhà sản xuất phải bố trí lại các nút và vòng xoay, một số trong đó có thể không quen thuộc ngay lập tức. Và vì vậy, bố cục điều khiển của Canon EOS R là một sự pha trộn giữa nét quen thuộc của dòng Canon DSLR truyền thống với sự phá cách, tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều:

Máy không có vòng xoay chế độ ở vị trí thường thấy, khu vực đó chỉ có một contact on/off. Bạn sẽ chọn bằng nút chọn chế độ tích hợp trong vòng xoay điều khiển phía sau.

Màn hình hiển thị phụ e-ink ở mặt trên máy là một điểm cộng lớn, bạn sẽ thấy ngay các thông số phơi sáng như ISO, khẩu độ, tốc độ mà không cần bật màn hình chính.

Ngay sát vị trí đặt ngón cái của bạn có một thanh cảm ứng đa năng M-Fn (multi-function bar) có thể tùy chỉnh – lần đầu tiên xuất hiện trên một mẫu máy EOS. Giữ ngón tay cái trên thanh này, bạn sẽ kích hoạt tùy chỉnh các cài đặt khác nhau ở chế độ chụp và xem lại bằng cách trượt hoặc chạm. Đây chính là thử nghiệm gây tranh cãi nhất của hãng. Canon thiết kế thanh này để vuốt hoặc chạm nhằm thay đổi nhanh ISO hoặc cân bằng trắng. Thực tế tác nghiệp bạn rất dễ chạm phải và không có phản hồi lực bấm như các nút bấm truyền thống.

Joystick điều khiển điểm lấy nét không còn nữa – cũng là một điểm trừ. Người dùng bắt buộc phải làm quen với tính năng Touch and Drag AF (vuốt trên màn hình cảm ứng để chọn điểm nét khi đang ngắm qua EVF).

Giống như EOS 5D Mark IV, EOS R có một nút đa chức năng nhỏ M-Fn (multi-function button) ngay sau nút chụp, có thể tùy chỉnh tới 40 tùy chọn khác nhau. Ngoài ra, vòng điều khiển tùy chỉnh ở phía trước ống kính ngàm RF rất tuyệt. Nó cho phép điều khiển khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO hoặc bù sáng bằng ngón cái và ngón trỏ trái của bạn khi đang giữ ống kính, để tay phải tập trung vào điều khiển vòng xoay phía sau và nút chụp.

Màn hình và kính ngắm

Kính ngắm điện tử OLED của Canon EOS R có độ phân giải 3.69 triệu điểm ảnh, tần số quét mượt mà và độ phóng đại 0.76x. Nó có cảm biến mắt và tự động chuyển đổi với màn hình ngay lập tức, hiển thị rõ ràng thông tin phơi sáng trên nền đen, thời lượng pin và chế độ chụp bên dưới hình ảnh xem trước.

Đến thời điểm hiện tại, chất lượng của EVF này vẫn cực kỳ xuất sắc, không hề tỏ ra lép vế trước các dòng máy đời mới. Nó sắc nét và hiển thị hình ảnh trung thực. Bạn có thể hiển thị thêm thông tin chụp ảnh ở hai bên khung hình hoặc xem mức độ cân bằng điện tử cùng lúc với biểu đồ histogram. Tiếc là không thể xem hai công cụ hỗ trợ chụp ảnh này một cách độc lập thông qua EVF. Bạn có thể xem biểu đồ histogram riêng trên màn hình, nhưng khi đưa máy ảnh lên mắt, mức độ cân bằng điện tử cũng sẽ xuất hiện.

EOS R sở hữu màn hình LCD cảm ứng 3.15 inches, độ phân giải 2.1 triệu điểm ảnh, thiết kế xoay lật hoàn toàn. Đây là một lợi thế cực lớn của Canon so với các đối thủ cùng thời, nó cho phép nhiếp ảnh gia thoải mái sáng tác ở các góc khó hoặc lật ngược lại để tự chụp chân dung/quay video.

Màn hình hiển thị màu sắc chính xác, nhất quán với EVF và cực kỳ nhạy với những thao tác chạm nhẹ, giúp việc điều hướng menu chính nhanh chóng và dễ dàng nếu bạn không sử dụng D-pad bốn chiều. Nếu bạn thích dùng EVF hơn, nó cũng có thể được gập gọn vào trong.

Khả năng kết nối, lưu trữ và pin

Điểm khiến các nhiếp ảnh gia nhà nghề băn khoăn nhất trên Canon EOS R là việc máy ảnh chỉ có một khe thẻ SD (hỗ trợ chuẩn UHS-II). Với nhiếp ảnh sự kiện, đám cưới chuyên nghiệp cần sao lưu dữ liệu thời gian thực thì đây là một điểm trừ đáng tiếc.

Về năng lượng, EOS R sử dụng pin LP-E6N (và tương thích hoàn toàn với pin LP-E6NH đời mới). Thời lượng pin của máy nằm ở mức khá, đạt khoảng 370-450 ảnh/một lần sạc (tùy bạn dùng EVF hay LCD). Máy cũng hỗ trợ sạc trực tiếp qua cổng USB-C, giúp bạn bổ sung năng lượng cho nó bằng sạc dự phòng khi đang di chuyển.

Wifi được tích hợp và người dùng dễ dàng điều khiển máy ảnh từ xa qua ứng dụng Canon Camera Connect. Bạn cũng có thể dùng bluetooth điều khiển máy ảnh từ xa không cần phải kết nối wifi hoặc kích hoạt wifi của máy khi muốn sao chép hình ảnh sang điện thoại của mình.

Tính năng và chất lượng hình ảnh

Cảm biến và khả năng xử lý hình ảnh

Trái tim của Canon EOS R là cảm biến full-frame CMOS 30.3MP kết hợp với bộ xử lý hình ảnh Digic 8. Độ phân giải 30.3MP là một sweet spot hoàn hảo: Nó vừa đủ lớn để thoải mái crop ảnh hoặc in ấn khổ lớn, vừa đủ nhẹ để không gây áp lực lên dung lượng lưu trữ và cấu hình máy tính khi hậu kỳ.

Bộ đôi này cung cấp cho Canon EOS R dải ISO gốc từ 100-40.000 (giống như EOS 5D Mark IV), có thể mở rộng lên 50-102.400.

Việc tích hợp bộ xử lý Digic 8 giúp máy ảnh có tốc độ lấy nét tự động đáng nể vào thời điểm ra mắt: 0.05 sec. Tốc độ chụp liên tục tối đa đạt 8fps với lấy nét cố định. Ở chế độ AF tracking, tốc độ này giảm xuống còn 5fps (nhiếp ảnh hành động tốc độ cao và thể thao không phải là thế mạnh của EOS R). Ở 8fps, bạn có thể chụp liên tục được ~100 ảnh JPEG hay 78 tệp C-Raw hoặc 47 tệp raw trước khi bộ đệm đầy.

Một hạn chế rất lớn – nhất là từ góc nhìn của nhiếp ảnh đương đại: Canon EOS R không có hệ thống IBIS. Để có được những bức ảnh sắc nét ở tốc độ màn trập thấp hoặc những thước phim cầm tay mượt mà, bạn phải phụ thuộc vào hệ thống chống rung tích hợp trên các ống kính.

Hệ thống lấy nét tự động

EOS R được trang bị hệ thống lấy nét Dual Pixel CMOS AF với 5.655 điểm lấy nét chọn lọc, bao phủ gần như toàn bộ khung hình.

Có thể truy cập vùng lấy nét tự động và các chế độ AF từ menu nhanh, và nếu nút M-Fn được đặt ở chế độ “Chức năng kép” bạn sẽ chuyển đổi giữa chế độ One Shot và Servo AF ngay lập tức. Và nếu gán chức năng cho thanh M-Fn, bạn còn thay đổi vùng AF nhanh hơn nữa.

Điểm nổi bật thực sự của hệ thống AF này là khả năng lấy nét trong điều kiện ánh sáng yếu đến -6EV. Cách nó lấy và  khóa nét nhanh chóng trong tối rất ấn tượng và được các nhiếp ảnh gia thường xuyên chụp trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc trong bóng tối ưa thích.

Khả năng bắt nét vào mắt và khuôn mặt hoạt động rất chính xác khi chụp ảnh tĩnh hoặc chuyển động nhẹ nhàng. Nó hiệu quả nếu khuôn mặt khá lớn trong khung hình, nhưng kém hiệu quả hơn khi chụp người ở xa, có khi còn đến mức Eye AF không nhận diện được mắt trong khung hình.

Nếu so sánh với các thuật toán tracking dựa trên AI/Deep Learning của các dòng máy hiện nay (chẳng hạn EOS R6 II hay R8), hệ thống lấy nét của EOS R chậm hơn một nhịp và dễ bị mất dấu chủ thể khi chụp các chuyển động nhanh, phức tạp như thể thao hay động vật hoang dã. Đó cũng là điều bình thường.

Hiệu năng và chất lượng hình ảnh

Hiệu năng

EOS R cho ra những hình ảnh tuyệt đẹp không kém gì EOS 5D Mark IV. Máy ảnh lấy nét nhanh nhạy trong điều kiện thiếu sáng khó khăn, EVF xuất sắc, thân máy chắc chắn, cảm giác cầm nắm tuyệt vời.

Các ống kính EF/EF-S và ống kính của bên thứ ba hoạt động rất tốt với bộ chuyển đổi ngàm EF-EOS R. Các thử nghiệm đã xác nhận rằng chúng hoạt động và lấy nét không khác gì so với khi được ghép nối với máy ảnh DSLR Canon EOS.

Máy ảnh có khả năng phân tích cảnh và phơi sáng chính xác với chế độ đo sáng toàn diện được liên kết với tất cả các điểm lấy nét tự động. Thường bạn sẽ tự tin hơn khi để nó ở chế độ đo sáng toàn diện, nhưng đối với những cảnh khó phơi sáng hơn, nên thử nghiệm bằng chế độ đo sáng điểm, đo sáng một phần hay đo sáng trung bình trọng tâm.

Đã gần một thập kỷ qua, EOS R hiện vẫn là một thiết bị nhiếp ảnh đáng tin và cho ra những hình ảnh sắc nét, màu sắc trung thực. Kết quả vẫn tốt ở ISO cao, khiến nó trở nên đa năng trong trường hợp bạn thích chụp nhiều chủ thể khác nhau.

Ảnh tĩnh

Chất lượng ảnh tĩnh là lý do chủ yếu giúp Canon EOS R giữ vững giá trị sau nhiều năm. “Màu sắc Canon” ở chiếc máy này đạt độ chín muồi, nhất là khả năng tái tạo màu da người tự nhiên, không cần hậu kỳ quá nhiều.

Dải dynamic range của máy được cải tiến vượt bậc so với các đời DSLR cũ, từ đó nhiếp ảnh gia phong cảnh có điều kiện để kéo sáng vùng tối và cứu chi tiết vùng sáng từ file raw, không sợ bệt màu hay xuất hiện nhiễu hạt nặng. Khả năng xử lý nhiễu ở ISO cao (lên đến 6.400 hoặc 12.800) vẫn rất sạch và mượt mà.

Video

Nếu ảnh tĩnh là điểm sáng thì khả năng quay video lại là “gót chân Achilles” của EOS R:

• Máy có thể quay video 4K 30p nhưng khung hình sẽ bị crop lên tới 1.74x. Điều này biến cảm biến full-frame của bạn thành cảm biến APS-C, và làm ống kính góc rộng bị hẹp đi đáng kể và gây khó khi quay vlog.
• Khi quay phim và lia máy nhanh, hiện tượng méo hình do màn trập cuộn xuất hiện khá rõ nét.

Điểm cộng gỡ gạc lại là EOS R có profile C-Log giúp xuất video 10-bit 4:2:2 qua cổng HDMI ra bộ ghi ngoài, các nhà làm phim có được không gian màu rộng để định hình phong cách khi hậu kỳ. Ở độ phân giải full HD 60p, máy sử dụng toàn bộ cảm biến, chất lượng video sắc nét và mượt mà.

 

Nhìn nhận một cách khách quan ở thời điểm hiện tại, Canon EOS R không còn dẫn đầu về mặt công nghệ. Không có chống rung IBIS, khe thẻ nhớ đơn, thanh M-Fn bar chưa tối ưu và giới hạn crop khi quay video 4K là những điểm người dùng cần cân nhắc kỹ.

Tuy nhiên trên thị trường hiện nay, EOS R đang có một “vòng đời thứ hai” nhờ mức giá giảm sâu và trở nên dễ sở hữu. Nó vẫn còn được nhiếp ảnh gia ảnh tĩnh ưa chuộng: Từ chân dung, phong cảnh, ảnh cưới, studio cho đến những người đam mê muốn bước chân vào thế giới full-frame chất lượng cao. Nó chính là chiếc “vé thông hành” kinh tế nhất hiện nay để bạn tiếp cận và khai thác dải ống kính RF cao cấp của Canon.

Còn nếu nhu cầu chính của bạn là video vlog hành động, làm phim ngắn hệ run-and-gun hoặc chụp ảnh thể thao tốc độ cao, những lựa chọn đời mới như Canon EOS R8 hoặc EOS R6 sẽ là những phương án tối ưu và toàn diện hơn.

Hãy trải nghiệm Canon EOS R tại Máy Ảnh Hoàng Tô để có cảm nhận trọn vẹn hơn về máy ảnh này.

Mời bạn theo dõi Chuyên mục kiến thức của chúng tôi để xem thêm nhiều sản phẩm hấp dẫn khác nhé!

Máy ảnh Hoàng Tô – Máy ảnh xách tay Nhật

• Địa chỉ: Số 1025/27A đường Cách Mạng Tháng Tám – phường 7 – quận Tân Bình – Thành phố Hồ Chí Minh
• Fanpage: https://www.facebook.com/mayanhhoangto
• Hotline: 090 986 09 10
• Website: https://mayanhhoangto.com